Home

Custom Search

กรณีบริษัท ซีเม้นท์ลาว : บริษัทตามกฎหมายของรัฐต่างประเทศที่มีองค์ประกอบต่างด้าวเข้มข้น

โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร

ข้อสอบในวิชากฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล หลักสูตรนิติศาสตร์บัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ ปีการศึกษา ๒๕๕๑ ภาคที่ ๑

เมื่อวันที่ ๒๖ กันยายน พ.ศ.๒๕๕๑

------------------------------------

ข้อเท็จจริง

-------------

บริษัท ซีเม้นท์ลาว ซึ่งก่อตั้งสภาพนิติบุคคลตามกฎหมายลาว  แต่ปรากฏข้อเท็จจริงว่า ผู้ถือหุ้นของบริษัทนี้เป็นบุคคลที่มีสัญชาติจีนร้อยละ ๗๐ และเป็นบุคคลสัญชาติไทยร้อยละ ๒๐ ที่เหลือร้อยละ ๑๐ เป็นของบุคคลสัญชาติลาว ฟังข้อเท็จจริงได้ว่า  สำนักงานแห่งใหญ่ของบริษัทตั้งอยู่ในประเทศลาว

-------------

คำถาม

-------------

โดยหลักกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล บริษัทซีเม้นท์ลาวมีสัญชาติไทยหรือไม่ ? เพราะเหตุใด ? ทั้งนี้ขอให้พิจารณาทั้งในสถานการณ์ทั่วไปและสถานการณ์ภายใต้กฎหมายขัดกันไทย

-------------

แนวคำตอบ

-------------

          โดยหลักกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล สัญชาตินิติบุคคลเป็นปัญหาตามกฎหมายมหาชนจึงขึ้นอยู่กับกฎหมายของรัฐเจ้าของสัญชาติ การที่บริษัททั้งสองจะมีสัญชาติไทยหรือไม่  จึงขึ้นอยู่กับกฎหมายไทยในเรื่องสัญชาตินิติบุคคล ซึ่งกฎหมายไทยในเรื่องนี้นั้นไม่เป็นลายลักษณ์อักษร จึงย่อมเป็นไปตามหลักกฎหมายทั่วไปที่ยอมรับกันในนานาอารยประเทศ กล่าวคือ นิติบุคคลย่อมมีสัญชาติของรัฐที่รับก่อตั้งสภาพบุคคล ทั้งนี้ เป็นไปตามแนวคำพิพากษาที่ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศได้วางไว้ตั้งแต่ในคดีชื่อ Barcelona Traction ระหว่างประเทศเบลเยี่ยมและประเทศสเปนนั่นเอง

          แต่มาตรา ๗ แห่ง พ.ร.บ.ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ.๒๔๘๑ บัญญัติว่า “ในกรณีที่มีการขัดกันในเรื่องสัญชาติของนิติบุคคล สัญชาติของนิติบุคคลนั้นได้แก่สัญชาติแห่งประเทศซึ่งนิติบุคคลนั้นมีถิ่นที่สำนักงานแห่งใหญ่หรือที่ตั้งทำการแห่งใหญ่” ดังนั้น ภายใต้กฎหมายขัดกันไทย นิติบุคคลย่อมถูกถือว่า มีสัญชาติไทยแม้ก่อตั้งตามกฎหมายต่างประเทศ หากปรากฏว่า สำนักงานใหญ่ที่แท้จริงตั้งอยู่ในประเทศไทย

ดังนั้น เมื่อปรากฏตามข้อเท็จจริงว่า บริษัท ซีเม้นท์ลาวได้รับการก่อตั้งสภาพบุคคลตามกฎหมายลาว บริษัทนี้จึงไม่มีสัญชาติไทยในสถานการณ์ทั่วไป แต่กลับมีสัญชาติลาวในสถานการณ์ทั่วไป

แต่ในส่วนที่เกี่ยวกับนิติสัมพันธ์ตามกฎหมายเอกชนที่ตกอยู่ภายใต้กฎหมายขัดกันนั้น บริษัทซีเม้นท์ลาวฯ ก็จะถูกถือเป็นบริษัทสัญชาติลาวเช่นกัน เพราะปรากฏมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในประเทศดังกล่าว โดยมาตรา ๗ แห่ง พ.ร.บ.ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ.๒๔๘๑  ขอให้สังเกตว่า จุดเกาะเกี่ยวที่บริษัทมีต่อรัฐจีนและรัฐไทยไม่ส่งผลอย่างใดต่อสัญชาติของบริษัทซีเม้นท์ลาว

โดยสรุป บริษัทซีเม้นท์ลาวไม่อาจมีสัญชาติไทยทั้งในสถานการณ์ทั่วไปและสถานการณ์ภายใต้กฎหมายขัดกันไทย

-----------------------------------------------

 

จำนวนผู้ที่เข้าชมในหน้านี้ 002240