Home

Custom Search

ความเหมาะสมและความเป็นไปได้ทางกฎหมายที่จะให้สัญชาติไทยแก่คนหนีภัยความตายจากแผ่นดินพม่ามาสู่แผ่นดินไทย : กรณีอาจารย์อายุ นามเทพ

สรุปข้อเท็จจริงและข้อกฎหมาย โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร

เมื่อวันที่ ๑ เมษายน พ.ศ.๒๕๔๘

------------

ข้อเท็จจริง

------------

อาจารย์อายุ นามเทพ เกิดเมื่อวันที่ ๒๓ กุมภาพันธ์ พ..๒๔๙๘  ณ ปาพัน คอทุเรย์  ประเทศพม่า จากบิดาชื่อ ดร.ยอร์ช แมนชรา โพ และนางแอตแนส โพ ซึ่งบุคคลทั้งสองนี้เป็นคนเชื้อชาติกะเหรี่ยง และมีสัญชาติพม่า

 

ปรากฏตามหนังสือที่ ๑/๒๕๐๙ ของด่านตรวจคนเข้าเมือง อำเภอแม่สะเรียง เมื่อวันที่ ๑๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๐๙ ว่า ดร.ยอร์ช เป็น “คนอพยพลี้ภัยทางการเมือง” ซึ่งได้รับอนุญาตให้อาศัยอยู่ในประเทศไทย ด้วยว่า ดร.ยอร์ชและครอบครัวไม่อาจกลับไปยังประเทศพม่าได้ด้วยภัยทางการเมืองดังกล่าว

 

รัฐพม่าไม่เคยยอมรับความเป็นคนสัญชาติพม่าของอาจารย์อายุ และไม่ปรากฏว่า มีการยอมรับอาจารย์อายุในทะเบียนราษฎรของประเทศใดเลยในโลก

 

อาจารย์อายุเดินทางเข้ามาในประเทศไทยพร้อมกับบิดามารดาตั้งแต่ พ.ศ.๒๔๙๙ เธอได้เข้าศึกษาชั้นประถมปีที่ ๑ – ๒ ที่โรงเรียนทองสวัสดิ์วิทยาคาร อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน และต่อมา ได้มาศึกษาในโรงเรียนเรยีนาเชลีวิทยาลัย จังหวัดเชียงใหม่ จนจบมัธยมศึกษาปีที่ ๕ และจบปริญญาตรีที่วิทยาลัยพายัพเมื่อ พ.ศ.๒๕๒๑

 

ในวันที่ ๒๑ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๑ อาจารย์อายุได้จดทะเบียนสมรสตามกฎหมายไทยกับนายเธียรชัย นามเทพ คนสัญชาติไทย บุคคลทั้งสองมีบุตรด้วยกัน ๒ คน กล่าวคือ (๑) นายเรมีย์ นามเทพ และ (๒) นายศิลา นามเทพ ซึ่งบุตรทั้งสองมีสัญชาติไทย นายเธียรชัยได้ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ ๑๙ มีนาคม พ.ศ.๒๕๒๘

 

อาจารย์อายุได้ทำงานเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาดุริยศิลป์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลับพายัพ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๒๑ จนถึงปัจจุบัน  รวมเป็นระยะเวลากว่า ๒๖ ปี ที่ได้สอนดนตรีให้แก่นักศึกษา

--------------------------------------------------------------

ความเหมาะสมที่จะให้สัญชาติไทยแก่อาจารย์อายุ นามเทพ

--------------------------------------------------------------

โดยพิจารณาธรรมชาติของหลักกฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยอำนาจอธิปไตยของรัฐ เอกชนอาจมีจุดเกาะเกี่ยวอย่างแท้จริงอันอาจทำให้ได้สัญชาติไทยกับรัฐใดรัฐหนึ่งได้ใน ๒ ช่วงเวลา กล่าวคือ

 

ในขณะที่เกิด เอกชนอาจมีจุดเกาะเกี่ยวกับรัฐ ๓ สถานะ กล่าวคือ () รัฐเจ้าของถิ่นที่เกิด () รัฐเจ้าของสัญชาติของบิดา และ () รัฐเจ้าของสัญชาติของมารดา

 

ภายหลังการเกิด เอกชนอาจมีจุดเกาะเกี่ยวกับรัฐใน ๒ สถานะ กล่าวคือ () รัฐเจ้าของสัญชาติของบุคคลในครอบครัวของตน และ () รัฐซึ่งมีความสัมพันธ์ที่แท้จริงกับเอกชนโดยข้อเท็จจริง กล่าวคือ () มีภูมิลำเนาอยู่ในรัฐเป็นระยะเวลานานพอที่จะมีความกลมกลืนกับสังคมของรัฐนั้นได้ () มีครอบครัวเป็นบุคคลที่มีสัญชาติของรัฐนั้นได้ () ทำคุณประโยชน์ให้กับรัฐนั้น อันแสดงถึงความจงรักภักดีต่อประเทศไทย และ () อาศัยอยู่ในดินแดนที่รัฐได้มาเป็นส่วนหนึ่งของอาณาเขตแห่งรัฐ

 

ดังนั้น จะเห็นว่า อาจารย์อายุไม่มีจุดเกาะเกี่ยวโดยการเกิดกับประเทศไทยเลย แต่ปรากฏมีความเกาะเกี่ยวภายหลังการเกิดกับประเทศไทยอย่างชัดเจน กล่าวคือ (๑) อาจารย์อายุมีสามีและบุตรซึ่งมีสัญชาติไทย และ (๒) อาจารย์อายุมีภูมิลำเนาอยู่ในประเทศไทยมาเกือบ ๕๐ ปี จนมีความกลมกลืนอย่างไม่ต้องสงสัยกับสังคมไทย

 

จะเห็นว่า แม้อาจารย์อายุจะมีจุดเกาะเกี่ยวทางกฎหมายกับประเทศพม่าโดยการเกิดเพราะว่าเกิดในประเทศพม่าจากบิดามารดาที่มีสัญชาติพม่า แต่ในวันนี้ อาจารย์อายุมิได้มีความสัมพันธ์ในทางข้อเท็จจริงกับประเทศพม่าเลย เนื่องจากเธอได้เดินทางออกมาจากประเทศพม่าตั้งแต่ยังจำความไม่ได้ และความผูกพันทางใจก็คงไม่อาจเกิดขึ้นได้เลยกับประเทศดังกล่าว เพราะผู้บริหารรัฐพม่ามิได้ยอมรับให้ครอบครัวของอาจารย์อายุแต่อย่างใด

 

จะเห็นว่า อาจารย์อายุมีจุดเกาะเกี่ยวที่แท้จริงทั้งโดยข้อกฎหมายและข้อเท็จจริงกับประเทศไทยเท่านั้น

 

จึงสรุปได้ต่อไปว่า มีความเหมาะสมแล้วใช่ไหมที่จะให้สัญชาติไทยแก่อาจารย์อายุ คนหนีภัยความตายจากแผ่นดินพม่าสู่แผ่นดินไทย เพราะแม้เธอจะเป็นคนต่างด้าวและเป็นคนไร้สัญชาติโดยข้อเท็จจริง แต่เธอเป็นภริยาของชายสัญชาติไทย เป็นแม่ของชายไทยสองคน และเป็นครูของเด็กและเยาวชนไทยมากว่ายี่สิบปี คงปฏิเสธไม่ได้ว่า เธอเป็น “กำลังของแผ่นดินไทย” แล้วนี่นา

--------------------------------------------------------------

ความเป็นได้ทางกฎหมายที่จะให้สัญชาติไทยแก่อาจารย์อายุ นามเทพ

--------------------------------------------------------------

กฎหมายไทยว่าด้วยสัญชาติไทยที่มีผลในปัจจุบัน กล่าวคือ  ...สัญชาติ พ..๒๕๐๘ ยอมรับให้คนต่างด้าวจะร้องขอมีสัญชาติไทยภายหลังการเกิดได้ใน ๒ สถานการณ์ กล่าวคือ เมื่อสมรสกับชายไทย (มาตรา ๙ แห่ง พ...สัญชาติ พ..๒๕๐๘) และเมื่อแปลงสัญชาติเป็นไทย(มาตรา ๑๒ แห่ง พ... สัญชาติ พ..๒๕๐๘)

 

เมื่อสามีไทยของอาจารย์อายุเสียชีวิตลงแล้ว อาจารย์อายุจึงไม่อาจจะร้องขอสัญชาติไทยโดยการสมรสตามมาตรา ๙ แห่ง พ...สัญชาติ พ..๒๕๐๘ จึงเหลือหนทางเดียวที่อาจารย์อายุจะมีสัญชาติไทยกล่าวคือ การแปลง สัญชาติเป็นไทยตามมาตรา ๑๒ แห่ง พ...สัญชาติ พ..๒๕๐๘ เท่านั้น

 

มาตรา ๑๐ แห่ง พ...สัญชาติ พ..๒๕๐๘ กำหนดให้คนต่างด้าวทั่วไปที่ต้องการแปลง สัญชาติเป็นไทย อาจขอแปลงสัญชาติเป็นไทยได้ ถ้ามีคุณสมบัติ ๕ ประการดังต่อไปนี้

() บรรลุนิติภาวะแล้วตามกฎหมายไทยและตามกฎหมายที่บุคคลนั้นมีสัญชาติ () มีความประพฤติดี () มีอาชีพเป็นหลักฐาน () มีภูมิลำเนาในราชอาณาจักรไทยต่อเนื่องมาจนถึงวันยื่นขอแปลงสัญชาติเป็นเวลาไม่น้อยกว่าห้าปี และ () มีความรู้ภาษาไทยตามที่กำหนดในกฎกระทรวง กล่าวคือ พูดได้ฟังเข้าใจ ไม่จำเป็นต้องเขียนได้

 

นอกจากนั้น พ...สัญชาติ พ..๒๕๐๘ กำหนดยอมรับให้คนต่างด้าว ๒ ประเภทอาจแปลงสัญชาติเป็นไทยได้โดยการใช้เงื่อนไขพิเศษ กล่าวคือ คนต่างด้าวที่บรรลุนิติภาวะแล้วหากมีความสัมพันธ์พิเศษกับประเทศไทย ประเภทหนึ่ง (มาตรา ๑๑ แห่ง พ...สัญชาติ พ..๒๕๐๘) และคนต่างด้าวที่ยังเป็นผู้เยาว์หากบุพการีแปลงสัญชาติเป็นไทย อีกประการหนึ่ง (มาตรา ๑๒ วรรค ๒ แห่ง พ...สัญชาติ พ..๒๕๐๘)

 

คนต่างด้าวที่มีความสัมพันธ์พิเศษกับประเทศไทย ก็คือ () ได้กระทำความดีความชอบเป็นพิเศษต่อประเทศไทย หรือได้ทำคุณประโยชน์ให้แก่ราชการ ซึ่งรัฐมนตรีเห็นสมควร () เป็นบุตรหรือภริยาของผู้ที่ได้แปลงสัญชาติเป็นไทย หรือของผู้ที่ได้คืนสัญชาติไทย () เป็นผู้ได้เคยมีสัญชาติไทยมาก่อน และ

 

เงื่อนไขพิเศษที่ได้รับ ก็คือ อาจขอแปลงสัญชาติเป็นไทยได้ ถ้ามีคุณสมบัติเพียง ๓ ประการแรก ของเงื่อนไขที่มาตรา ๑๐ กำหนด โดยไม่จำเป็นต้องมีภูมิลำเนาเป็นเวลา ๕ ปี ในประเทศไทย ก่อนร้อง ขอแปลงสัญชาติเป็นไทย และโดยไม่จำเป็นต้องมีความสามารถพูดและฟังภาษาไทยได้

 

แต่จะเห็นว่า หากจะพิจารณาคุณานูปการที่อาจารย์อายุสอนดนตรีให้แก่นักศึกษาไทยมายาวนาน อาจารย์อายุก็จะมีข้อเท็จจริงที่ทำให้อาจใช้สิทธิร้องขอแปลงสัญชาติไทยภายใต้เงื่อนไขพิเศษ อาจารย์อายุจึงต้องร้องขอแปลงสัญชาติเป็นไทยภายใต้เงื่อนไขทั่วไปตามมาตรา ๑๑ แห่ง พ.ร.บ. สัญชาติ พ.ศ.๒๕๐๘ แต่อย่างไรก็ตาม อำนาจในการอนุญาตให้สัญชาติไทยเป็นอำนาจดุลพินิจของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยนั้น

 

จึงสรุปได้ว่า มีความเป็นไปได้ทางกฎหมายที่รัฐไทยจะให้สัญชาติไทยแก่อาจารย์อายุ คนหนีภัยความตายจากแผ่นดินพม่า ซึ่งเติบโตและอาศัยอยู่ในแผ่นดินไทยมาตั้งแต่ยังจำความไม่ได้จนถึงปัจจุบัน

-----------------------------------------------------------

หมายเหตุจากอาจารย์แหวว

หากต้องการติดตามเรื่องราวการต่อสู้ของอาจารย์อายุ นามเทพ เพื่อร้องขอสิทธิในสถานะบุคคลที่ชอบด้วยกฎหมายและสิทธิในสัญชาติไทยโดยการแปลงสัญชาติ

โปรดคลิก URL ดังต่อไปนี้

http://www.archanwell.org/autopage/show_all.php?t=69&s_id=&d_id=

-----------------------------------------------------------

 

จำนวนผู้ที่เข้าชมในหน้านี้ 000505