บทความพิเศษ

กรณีศึกษานางสาววิไลพรและน้อง : ปัญหาสิทธิในสัญชาติไทยโดยหลักสืบสายโลหิตจากบิดาของบุคคลภายใต้มาตรา ๒๐ แห่ง พ.ร.บ.สัญชาติ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ.๒๕๕๑ ดังนั้น หากนางสาววิไลพรและน้องทั้ง ๔ คน ใช้สิทธิตามมาตรา ๗ วรรค ๒ แห่ง พ.ร.บ.สัญชาติ พ.ศ.๒๕๐๘ ซึ่งเพิ่มเติมโดย พ.ร.บ.สัญชาติ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ.๒๕๕๑พ.ร.บ.สัญชาติ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ.๒๕๕๑ เพื่อเข้ารับการพิสูจน์ให้ได้ว่า นายยุทธเวทเป็นบิดาของผู้เกิดตามวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวงซึ่งกำลังจะออกมา และเมื่อการพิสูจน์เสร็จสิ้นลงและประสบความสำเร็จที่จะพิสูจน์ได้ตามกล่าวอ้าง นางสาววิไลพรและน้องทั้ง ๔ คน ย่อมจะมีสถานะเป็น “คนสัญชาติไทยโดยหลักสืบสายโลหิตจากบิดาโดยการเกิด”  ปัญหา ก็คือ กฎกระทรวงดังว่า ยังไม่แล้วเสร็จ แม้ ๑ ปีผ่านไป หลังจากมาตรา ๒๐ แห่ง พ.ร.บ.สัญชาติ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ.๒๕๕๑ มีผลตั้งแต่วันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๕๑ สิทธิตามพระราชบัญญัติซึ่งเป็นกฎหมายของรัฐสภาบังเกิดแล้วในวันดังกล่าว แต่การใช้สิทธิตามอนุบัญญัติดังกล่าวยังทำไม่ได้ เพราะกฎกระทรวงยังไม่ถูกประกาศใช้

กรณีศึกษานางสาวฟองจันทร์ สุขเสน่ห์ : คนสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดโดยผลของมาตรา ๒๓ แห่ง พ.ร.บ.สัญชาติ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ.๒๕๕๑ ฟังข้อเท็จจริงได้อย่างแน่นอนว่า นางสาวฟองจันทร์ สุขเสน่ห์ เกิดที่โรงพยาบาลแม็คคอร์มิค ต.วัดเกต อ.เมือง จังหวัด เชียงใหม่ ประเทศไทย ในวันที่ ๗ มีนาคม พ.ศ.๒๕๒๖ จากบิดาสัญชาติและมารดาซึ่งมีสัญชาติอเมริกัน   บิดาและมารดาของนางสาวฟองจันทร์เกิดในประเทศสหรัฐอเมริกาและได้รับการยอมรับว่ามีสถานะเป็นคนสัญชาติอเมริกันมาตั้งแต่เกิด ดังนั้น นางสาวฟองจันทร์จึงได้รับการยอมรับว่ามีสถานะเป็นคนสัญชาติอเมริกันมาตั้งแต่เกิดเช่นกัน  ปรากฏข้อเท็จจริงต่อมาว่า ครอบครัวของนางสาวฟองจันทร์ตั้งบ้านเรือนอยู่ในประเทศไทยมาตั้งแต่ก่อนการเกิดของนางสาวฟองจันทร์ จนถึงปัจจุบัน ในปัจจุบัน บิดาและมารดาก็ได้เปลี่ยนชื่อบุคคลมาเป็นภาษาไทย กล่าวคือ บิดาใช้ชื่อว่า  “บุญยืน สุขเสน่ห์” ในขณะที่มารดาใช้ชื่อว่า “วาสนา สุขเสน่ห์ ” นางสาวฟองจันทร์มีพี่ชาย ๑ คน ซึ่งเกิดในประเทศสหรัฐอเมริกา แต่ในปัจจุบันใช้ชื่อบุคคลเป็นภาษาไทยว่า “อุดม สุขเสน่ห์”

บทคัดย่อวิทยานิพนธ์เรื่องสิทธิในการก่อตั้งครอบครัวของคนไร้สัญชาติในประเทศไทย โดย นางสาวกัลยา มงคลเกียรติชัย ศาลฎีกาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันกลับตัดสินโดยคำนึงถึงสิทธิมนุษยชนนั่นคือตัดสินให้คนกลุ่มนี้สามารถก่อตั้งครอบครัวตามกฎหมายไทยได้ รัฐบาลจึงควรมีนโยบายที่ชัดเจนเกี่ยวกับสถานะและสิทธิขั้นพื้นฐานที่คนกลุ่มนี้ควรได้รับ อบรมให้ความรู้และความเข้าใจแก่เจ้าหน้าที่ของรัฐเพื่อให้ปฏิบัติไปในทางเดียวกัน รวมไปถึงควรให้ความรู้และความเข้าใจถึงความสำคัญของการจดทะเบียนแก่คนกลุ่มนี้ นอกจากนี้ยังควรแก้ไขบทบัญญัติที่เป็นนโยบายของรัฐที่อาจจะขัดต่อหลักสิทธิมนุษยชน เนื่องจากสิทธิในการก่อตั้งครอบครัวเป็นสิทธิตามธรรมชาติของมนุษย์นั่นเอง

สถานะทางกฎหมายของคนลาวในประเทศไทย ผู้เขียนจะได้เริ่มจากในการให้คำนิยามในคำว่า “คนลาว” เพื่อเป็นการทำความเข้าใจ ในคำว่าคนลาวหมายถึงบุคคลหรือกลุ่มใดบ้างและมีความหมายไว้อย่างไร แล้วจะนำไปสู่การจำแนกคำว่าคนลาวในประเทศไทยนั้นมีสักกี่ประเภทและประเภทใดบ้าง ซึ่งบุคคลดังกล่าวจะมีสิทธิหรือมีสถานะตามกฎหมายของรัฐไทยได้หรือไม่......จากการศึกษาตามข้อบทของกฎหมายและตามข้อเท็จจริงแล้ว ผู้เขียนจึงสามารถพบว่า คำว่า“คนลาว” เป็นสามกรณีด้วยกัน เช่น คนลาวโดยสัญชาติลาว คนลาวโดยเชื้อชาติลาว คนลาวโดยนโยบายของรัฐและหลักสิทธิมนุษยชน ซึ่งผู้ทำวิทยานิพนธ์จะได้ทำการศึกษาเป็นแต่ละกรณีดังต่อไปนี้

อุบลวรรณ บุญรัตนสมัย .ฝันอยากทำงานกับสหประชาชาติ อีเมลล์ที่คนเขียนมาหาอาจารย์แหววหลายอีเมลล์เป็นวรรณกรรมที่น่าสนใจ และไม่น่าที่จะเก็บไว้อ่านคนเดียว อย่างเช่นอันนี้ คุณอุบลวรรณได้เล่าถึงปรัชญาการใช้ชีวิตของบัณฑิตนิติศาสตร์คนหนึ่งในยุคปัจจุบัน มีลูกศิษย์หลายที่ฝันจะทำงานสหประชาชาติ หลายคนประสบความสำร็จ หลายคนไม่ประสบความสำเร็จ อาจารย์เอาใจช่วยคุณอุบลวรรณค่ะ แต่คนที่ช่วยคุณได้ ก็คือ ตัวคุณเองนะคะ การเรียนกฎหมายระหว่างประเทศในธรรมศาสตร์อาจเป็นตัวช่วยที่ดี แต่ประสบการณ์ในการพัฒนาองค์ความรู้นี้ในสังคมไทยและสังคมโลกก็เป็น “คุณสมบัติ” ที่คุณต้องปลูกขึ้นมาในศักยภาพของคุณเอง แต่ในวันนี้ อย่างน้อยที่สุด คุณได้กระทำตัวเป็นตัวอย่างให้นักกฎหมายท่านอื่นนะคะว่า ฝันนั้นเป็นสิ่งที่มนุษย์ควรมี ควรจะกล้าฝัน และตั้งรับกับความผิดหวัง และใช้ความผิดหลังเป็นต้นทุนในการสร้างกำลังใจที่จะลุยสู่ฝันอย่างไม่ย่อท้อและเหน็ดเหนื่อย เอาใจช่วยอย่างยิ่งค่ะ

การประกันคุณภาพชีวิตของคนข้ามชาติที่เกิดในประเทศไทยโดย “ใบเกิด” ในวันที่ ๑๒ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๕๒  อ.แหววได้ไปงานประชุมภายใต้โครงการพัฒนาแผนงานคุณภาพชีวิตแรงงานข้ามชาติ โดยทุนสนับสนุนการวิจัยและการพัฒนาจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)และ รศ.ดร.กฤตยา อาชวนิจกุล ซึ่ง อ.แหววเรียกว่า “พี่กฤต” ได้เสนอว่า “ใบเกิด” ย่อมจำเป็นสำหรับคุณภาพชีวิตของแรงงานข้ามชาติ ดังนั้น การประกันคุณภาพชีวิตของคนข้ามชาติประการหนึ่งที่รัฐไทยทำได้ ก็คือ การออก “ใบเกิด” ให้แก่บุตรคนข้ามชาติที่เกิดในประเทศไทย ซึ่ง อ.แหวว เห็นด้วยกับข้อเสนอนี้อย่างยิ่ง และได้อภิปรายลงรายละเอียดของปัญหาของการไม่มี “ใบเกิด” หรือ “ใบเกิด” ผิดพลาด คราวนี้ พี่กฤตของ อ.แหวว เลยขอให้ อ.แหวว ช่วยเขียนสรุปสิ่งที่พูดให้หน่อย  อันนี้ สบายมาก อ.แหววก็เลยมาเขียนสรุปไว้ในโกทูโนค่ะ ท่านอื่นจะได้มาช่วยเพิ่มเติมข้อสรุปของ อ.แหวว ได้ไงคะ คงต้องเขียนกันหลายตอนทีเดียว เพราะเวลาที่มีไม่ยาวพอที่จะเขียนจนจบ ความจริง อ.กฤตให้เขียนสั้นๆ แต่เราอยากเขียนยาวๆ ทำเกินสั่งไหมคะเนี่ย

ฟองจันทร์ สุขเสน่ห์, เธอ-จะเสียสัญชาติไทยด้วยเหตุอะไร? หากฟองจันทร์ไม่เคยมีข้อเท็จจริงใดๆ ตามที่กฎหมายกำหนด และภายใต้การทำความเข้าใจกับหลักกฎหมาย ..คำพูดลอยๆ ของเจ้าหน้าที่คนนั้น ก็ยิ่งล่องลอย ไร้น้ำหนัก ไร้เหตุและผลตามกฎหมาย ฯลฯ และไม่จำเป็นต้องใส่ใจอีกต่อไป อย่างไรก็ดี ถ้อยคำที่ปรากฏ ไม่ว่าจะเป็น “ฝักใฝ่สัญชาติอื่น” “กระทำการใดๆ อันเป็นการกระทบกระเทือนต่อความมั่นคงหรือขัดต่อประโยชน์ของรัฐ หรือเป็นการเหยียดหยามประเทศชาติ” “กระทำการขัดต่อควาสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน” ..คีย์เวิร์ดเหล่านี้ จำเป็นต้องมีการศึกษา ทำความเข้าใจเพื่อให้เกิดความชัดเจน เพื่อป้องกันการบิดเบือนหลักกฎหมายด้วยเพราะความไม่รู้

คนไทยติดแผ่นดินบนริมฝั่งน้ำคงกับน้ำของ : ขึ้นต้นด้วยความต่างลงท้ายที่ความเหมือน เรื่องเล่าของคนล้านนากล่าวถึง แม่น้ำคงหรือแม่น้ำสาละวิน ที่เป็นแม่น้ำที่กั้นชายแดนระหว่างไทย -  พม่า ส่วนแม่น้ำของหรือแม่น้ำโขง ซึ่งเป็นแม่น้ำที่กั้นพรมแดนระหว่างไทย – ลาว  ว่าเคยเป็นพี่น้องกันแต่มีข้อขัดแย้งทำให้แม่น้ำสองสายนี้ต้องแยกจากกัน ไม่สามารถอยู่ร่วมกันได้ หากนำน้ำทั้งสองสายมารวมกันก็จะทำให้ภาชนะที่ใส่แตกร้าวได้ แม้ว่าสายน้ำทั้งสองจะไม่มีวันบรรจบกัน รวมทั้งยังเป็นสายน้ำที่แบ่งความเป็นคนรัฐของสองประเทศ แต่อย่างไรก็ตาม สายน้ำทั้งสองยังคงให้ความชุ่มชื้นแก่ผู้คนที่อาศัยอยู่ทั้งสองฝั่งโดยไม่เลือกว่าจะเป็นคนของรัฐใด

เสวนาวิชาการ

กรณีนายบ๊อบบี้ สุทธิบุตร : กรณีศึกษาคนไร้รัฐเพราะตกหล่นจากทะเบียนราษฎรของรัฐทุกรัฐบนโลกทั้งที่มีสัญชาติไทยโดยหลักสืบสายโลหิตจากมารดา ด้วยวิธีคิดแบบผู้ใหญ่  ในปี ๒๕๔๐ เริ่มศึกษาวิธีที่แก้ไขสถานะภาพของตัวเองอยู่หลายอย่าง  เช่น ไปติดต่อที่อำเภอ ภาษีเจริญ ที่เขตอาศัยอยู่  ไปที่กระทรวง  ไปสถานทูตอเมริกา  ไปกองทะเบียนราษฎร์ ไปปรึกษาสภาทนายความ  แต่ผมไปเองโดยที่ไม่มีผู้ใหญ่คนไหนให้ความช่วยเหลือ  ทางบ้านที่ดำเนินสะดวก  พยายามติดต่อเขต เพื่อแอบลักไก่  หรืออัดเข้าสำเนาทะเบียนบ้าน  แต่ไม่สำเร็จ เพราะไม่สำเร็จเพราะมีชื่อเป็นฝรั่ง  ทำยาก  ถ้ามีชื่อเป็นคนไทย  ก็คงได้ไปแล้ว เคยมีคนพยายามติดต่อ ยื่นข้อเสนอโดยใช้วิธีสวมรอย  บุคคลอื่น  เป็น บุคคลสาบสูญ  หรือคนที่ตายแล้วไม่ได้แจ้งมรณะเป็นจำนวนหลักหมื่นบาท  แต่ก็ไม่กล้า  กลัวโดนหลอก  และผลที่ตามมาจนแล้วจนรอด  ก็ไม่สำเร็จ

กรณีครอบครัวอภิสกุลไพศาล : คนไร้สัญชาติแห่งอำเภอแม่จัน เชียงราย อ.แหววจำ "ระยอง" ได้เสมอ วันที่ไปถึงแม่ฟ้าหลวงในวันหนึ่งของ ปี พ.ศ.๒๕๔๒ ระยองเอาหนังสือร้องเรียนมาส่งให้ อ.แหววดูแล้ว ก็ไม่เห็นว่า มันจะยุ่งยากอะไร ก็บอกวิธีการแก้ไขไปแล้ว แต่วันนี้ เป็นวันในปี พ.ศ.๒๕๔๙ ระยองก็ยังทุกข์เหมือนเดิม แถมน้องแพร บุตรสาวของระยองก็เกือบจะตกเป็นเด็กไร้รัฐ หาก อ.แหววช่วยไม่ทัน  ดังนั้น ปีนี้ คงต้องทำเรื่องของครอบครัวอภิสกุลไพศาลให้จบเสียที ก็อยากรู้เหมือนกันว่า กฎหมายจะมีความศักดิ์สิทธิ์เพียงใด ? อ.แหววมีความเชื่อในกฎหมาย และเชื่อว่า อ.ด๋าว ลูกศิษย์ของ อ.แหวว ก็จะสามารถใช้กฎหมายเยียวยาความเสียหายของครอบครัวอภิสกุลไพศาลได้ ก็หวังว่า อำเภอแม่จันและจังหวัดเชียงรายจะมีความรักในมนุษย์เช่นกัน การจะปล่อยให้คน ๑๓ คนทุกข์มา ๑๐ กว่าปีแล้ว คงเป็นบาปกรรมอย่างยิ่ง ขอสิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วยดลบันดาลใจให้ครอบครัวอภิสกุลไพศาลพ้นความทุกข์จากเหตุที่ไร้สัญชาตินี้เสียที

กรณีน้องแวว สุขนวน : คนไร้สัญชาติแห่งเพชรบูรณ์ เราฟังเรื่องราวของ “แวว สุขนวน” ก่อนที่จะได้เจอตัวจริง ในวันที่เราไปเยี่ยมหมันขาว พ่อของแวว พาแววมาจากนาสะอุ้ง เพราะรู้ว่า อาจารย์แหววอยากเห็นแวว แววเป็นเด็กหญิงตัวอ้วนกลม ท่าทางเป็นสุข คงไม่ทราบว่า ตนเองประสบความไร้สถานะทางทะเบียนราษฎร  ก็คือ .เป็นคนไร้รัฐนั่นเอง โดยกฎหมายสัญชาติ แววเป็นคนสัญชาติไทยโดยการเกิด ไม่ต้องรอให้ใครมาให้สัญชาติไทย เพราะเกิดในขณะที่บิดาและมารดาถือใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว  เป็นเรื่องแปลก แต่จริง เพราะแต่ตั้งแต่แววเกิดจนถึงปี พ.ศ.๒๕๔๙ นี้ แววก็ยังไม่เคยได้ใช้สิทธิในสัญชาติไทยเลย เพราะไม่มีการเพิ่มชื่อของแววใน ท.ร.๑๔ อำเภอรอที่จะให้กระบวนการแปลงสัญชาติเป็นไทยของบิดามารดาเสร็จสิ้นเสียก่อน จึงจะเพิ่มชื่อแววใน ท.ร.๑๔ ของบิดามารดา  วันนี้ ฟังว่า ลุงเสริฐ บิดาของแววได้รับอนุญาตให้แปลงสัญชาติเป็นไทยแล้ว อำเภอจึงยอมเพิ่มชื่อแววในสถานะของคนสัญชาติไทยในทะเบียนราษฎรแล้วล่ะ ท.ร.๑๔ ไง   ดีใจมากที่ได้ยินข่าวดี ของแววและบิดา ..แต่หนักใจที่ตระหนักว่า กฎหมายจะมีผล ก็ต่อเมื่อมีนโยบาย...ใครช่วยบอกข้าพเจ้าทีว่า ประเทศไทยเป็นนิติรัฐไหมนะ.?..

กรณีน้องออย สุพัตรา ซอหริ่ง : คนไร้สัญชาติแห่งอำเภอแม่อาย สุดา ซอหริ่ง มารดาของน้องออยเป็นหนึ่งใน ๑๒๔๓ คนที่ได้รับความคุ้มครองจากคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดเมื่อวันที่ ๓๐ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๔๘ เธอจึงได้รับการเพิ่มชื่อใน ทร.๑๔ แต่น้องออยซึ่งเป็บุตรสาวที่เกิดเมื่อวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๔๗ ณ โรงพยาบาลแม่อาย กลับไม่ได้รับการเพิ่มชื่อใน ทร.๑๔ เช่นเดียวกับมารดา สุดาวนเวียนไปติดต่อกับอำเภอมากกว่า ๑๐ ครั้ง เพราะน้องออยป่วยเป็นโรคเกี่ยวกับการหายใจ เป็นโรคร้ายแรง สุดามีสุขภาพไม่ดีนักในขณะที่ตั้งท้อง เมื่อน้องออยคลอดมาในขณะที่สุดายังถูกถอนชื่อออกจากทะเบียนราษฎร ทั้งสุดาและน้องออยจึงไม่มีบัตร ๓๐ บาท เมื่อน้องออยป่วย สุดาจึงต้องเป็นหนี้โรงพยาบาลอยู่กว่า ๒ แสนบาท สุดาต้องการต่อสู้เพื่อให้บุตรได้มาซึ่งเลข ๑๓ หลักของคนสัญชาติไทย และมีบัตรทอง หรือบัตร ๓๐ บาท.......อ่านการต่อสู้เพื่อเยียวยาความไร้สัญชาติและความไร้สุขภาวะของน้องออย..........

กรณีเด็กชายวิษณุ ไม่มีนามสกุล : คนไร้รัฐแห่งสมุทรปราการ น้องวิษณุเป็นหลานของป้าสันที ซึ่งเป็นมอญไร้รัฐแห่งจังหวัดทะวาย ประเทศพม่า ป้าสันทีไม่มีชื่อในทะเบียนราษฎรของรัฐพม่า แม้เกิดในประเทศพม่า เมื่อพม่าไม่สงบ ด้วยเหตุที่มีการสู้รบระหว่างชนกลุ่มน้อย ป้าสันทีก็ทำแบบคนมอญในทะวายทำ ก็คือ เดินมาประเทศไทย มาถึงประเทศไทยตั้งแต่ก่อน พ.ศ.๒๕๑๒ ถ้าป้าจะอยู่ตามแนวชายแดน ป้าก็คงได้ถือบัตรสีชมพูของกรมการปกครอง และในวันนี้ ก็คงได้ใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว อันหมายความว่า เป็นคนต่างด้าวที่ถูกกฎหมาย แต่เมื่อป้าสันทีไม่ทำเหมือนคนมอญคนอื่น ป้าเลือกที่จะพาครอบครัวเดินทางเข้ามาอาศัยอยู่ที่สมุทรปราการ ครอบครัวของป้าจึงยังไร้เอกสารที่ออกโดยรัฐ วิษณุซึ่งเป็นหลานชายน้อย จึงได้รับผลพวงจากป้าที่มีอยู่ นั่นก็คือ ความเป็นบุคคลที่ไม่มีเอกสารรับรองโดยรัฐ ในวันนี้ รัฐบาลไทยได้สำรวจปัญหาของเด็กในโรงเรียนที่ไม่มีหลักฐานทางทะเบียนราษฎร ฟังว่า น้องวิษณุได้รับการสำรวจแล้ว เราจะใช้กรณีวิษณุเป็น "ตัวนำเรื่อง" ที่จะทำให้สังคมไทยเข้าใจปัญหาของบุญมีผู้เป็นมารดา และสันทีผู้เป็นยาย

เสวนาเรื่องปัญหาการให้สถานะบุคคลที่ชอบด้วยกฎหมายแก่อาจารย์อายุ นามเทพ อาจารย์อายุประสบความไร้รัฐเนื่องจากเป็นบุคคลที่เกิดในประเทศพม่าจากบิดามารดาซึ่งเป็นคนเชื้อชาติกะเหรี่ยงที่เกิดในประเทศพม่า ครอบครัวของอาจารย์อายุอพยพหนีภัยความตายจากพม่าเข้ามาในประเทศไทยตั้งแต่ราว พ.ศ.๒๕๐๒  อาจารย์อายุจึงไม่ได้รับการยอมรับในทะเบียนราษฎรของรัฐพม่าในสถานะของคนสัญชาติพม่า บุคคลทั้งสองจึงตกเป็นคนไร้สัญชาติในประเทศพม่า และอาจารย์อายุก็ไม่เคยได้รับการลงรายการสถานะในทะเบียนราษฎรของรัฐไทยในสถานะของคนสัญชาติพม่า อาจารย์อายุจึงตกเป็นคนไร้สัญชาติในประเทศไทย เช่นกัน ดังนั้น ในที่สุด จึงสรุปได้ว่า อาจารย์อายุจึงไม่มีเอกสารพิสูจน์ทราบตัวบุคคลที่ออกโดยรัฐใดเลย จึงมีสถานะเป็นคนไร้รัฐในประชาคมโลก  อาจารย์ทำประโยชน์ให้แก่วงวิชาการดุริยศิลป์ไทยมานานเกือบสามสิบปี เราจะปล่อยให้อาจารย์เป็น "คนเถื่อน" ต่อไปหรือ ?

เสวนาเรื่องสถานะบุคคลและสิทธิในสถานะบุคคล คนที่เป็นนักกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลก็ต้องเรียนเรื่องสถานะบุคคลอยู่แล้ว แต่ความสนใจในตอนต้นก็แค่มุ่งวางพื้นฐานให้นักศึกษาได้รู้จักแนวคิดและวิธีการในการจัดสรรเอกชนในทางระหว่างประเทศและการแก้การขัดกันแห่งกฎหมายว่าด้วยบุคคล ไม่ได้สนใจอะไรมากนักในแง่ของ "สิทธิในสถานะบุคคล" คำว่า "คนไร้รัฐคนไร้สัญชาติ" ยังไม่ใช่คำที่สนใจอะไรมากนัก ในเวลาต่อมา กล่าวคือ  พ.ศ.๒๕๓๔ เริ่มค้นและเขียนงานเกี่ยวกับสัญชาติของบุคคล "อย่างจริงจัง" ก็เนื่องจากอาจารย์มาลี พฤกษ์พงศวาลีมาชวนให้ไปช่วยงานอาจารย์ ดร.สายสุรีย์ จุติกุล ในการแก้ไข พ.ร.บ.สัญชาติ พ.ศ.๒๕๐๘ แล้วในปี พ.ศ.๒๕๓๙ ก็เริ่มคิดถึงคำว่า "บุคคลบนพื้นที่สูง" ก็เพราะอาจารย์ณรงค์ ใจหาญชวนไปทำงานช่วยเหลือประชาชนบนพื้นที่สูง แล้วก็พบว่า เรื่องนี้ มันเกี่ยวกับความไร้รัฐความไร้สัญชาติ ก็เลยต้องลุยต่อมาศึกษาเรื่องนี้ แล้วมันก็เป็นอย่างทุกวันนี้ ....พรหมลิขิตมังนะ

ศึกษาเพื่อสังคม

๑๘ สิงหาคม ๒๕๔๘..........สอนวิชากฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลสำหรับหลักสูตรนิติศาสตร์มหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ ธรรมศาสตร์ ศึกษาสัมมนาหลักการและกฎเกณฑ์ของกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล ความสัมพันธ์และความแตกต่างของกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลกับกฎหมายอื่น กฎหมายว่าด้วยสัญชาติ กฎหมายว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย หลักเกณฑ์การย้อนส่ง เขตอำนาจศาลและการบังคับคดี รวมทั้งปัญหากฎหมายที่สำคัญในปัจจุบัน เช่น ปัญหาของการไร้สัญชาติ การสมรสของคนต่างชาติกับคนไทย การทำนิติกรรมสัญญาที่นิติบุคคลต่างชาติทำกับคนไทยและทำกับรัฐ ความรับผิดของรัฐต่อเอกชนต่างชาติฯลฯ

๖ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๔๘......สอนนิติสัมพันธ์ทางธุรกิจระหว่างประเทศ : แนวคิดในการจัดการโดยกฎหมายและนโยบายสาธารณะ เป็นเค้าโครงการที่อาจารย์แหววใช้ในการสอนเรื่อง “นิติสัมพันธ์ทางธุรกิจระหว่างประเทศ  : แนวคิดในการจัดการโดยกฎหมายและนโยบายสาธารณะ” ในวิชา นม.๕๐๓ ทฤษฎีความสัมพันธ์ระหว่างกฎหมายกับธุรกิจ สำหรับหลักสูตรนิติศาสตร์มหาบัณทิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกริก ในวันที่  ๖ , ๑๒   และ  ๒๗  กรกฎาคม  พ.ศ.๒๕๔๘ ภาคที่  ๑  ปีการศึกษา ๒๕๔๘

๒๘ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๔๘...เริ่มสอนวิชากฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีเมือง สำหรับนักศึกษาปริญญาตรี คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพายัพ ปีนี้ ก็เหมือนหลายปีที่ผ่านมา ต้องไปสอนวิชากฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีเมืองให้แก่คณะนิติศาสตร์  มหาวิทยาลัยพายัพ สอนร่วมกับอาจารย์วรรณทนี รุ่งเรืองสภากุล และอาจารย์ชุติพงษ์ สมทรัพย์ หัวข้อหลักๆ ที่สอนก็เป็นไปดังที่ปรากฏใน webpage นี้ มี link ไปยังเอกสารที่อยากให้นักศึกษาอ่านด้วยค่ะ ขอให้ขยันนะคะ

๒๑ มีนาคม พ.ศ.๒๕๔๘........เค้าโครงการบรรยาย น.๓๙๖ สิทธิมนุษยชน ศึกษาประวัติศาสตร์ วิวัฒนาการ ทฤษฎี ข้อคิด และปรัชญาที่เกี่ยวกับบรรดาสิทธิขั้นพื้นฐาน ทำความเข้าใจหลักการกฎเกณฑ์ที่มีสภาพเป็นกฎหมายและเป็นเพียงนามธรรม ตลอดจนวิธีการส่งเสริมและคุ้มครองซึ่งสิทธิมนุษยชน

๑๒ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๔๘........โครงการอบรมกฎหมายพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ : From Knowledge To Know-how เนื่องจากกฎหมายเทคโนโลยีสารสนเทศดังกล่าวมามีความเกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจในประเทศไทยทั้งโดยตรงและโดยอ้อม  โครงการประกาศนียบัตรบัณฑิตกฎหมายธุรกิจซึ่งมีวัตถุประสงค์ในการให้การศึกษากฎหมายธุรกิจเชิงปฏิบัติ จึงได้เห็นควรจัดการอบรมกฎหมายเกี่ยวกับการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์แก่บุคคลโดยทั่วไปที่มีความเกี่ยวข้องกับการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อให้บุคคลดังกล่าวมีความรู้กฎหมายเพียงพอที่จะจัดการปัญหากฎหมายที่เกิดขึ้นจากการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์

๑๗ มกราคม พ.ศ.๒๕๔๘.........เค้าโครงการสอนวิชากฎหมายธุรกิจ หลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต ของบัณฑิตวิทยาลัย คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร เป็นเค้าโครงการสอนที่สร้างสรรค์ขึ้นเพื่อหลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต  ของบัณฑิตวิทยาลัย  คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร  เพื่อให้ผู้เรียนมี (๑) ความรู้ความเข้าใจในหลักกฎหมายพื้นฐานอันเอื้อต่อความเข้าใจในผลกระทบของกฎหมายต่อธุรกิจ ตลอดจน (๒) มีศักยภาพที่จะปรับใช้กฎหมายได้ในทางปฏิบัติ  และ (๓) สามารถที่จะศึกษากฎหมายอื่นๆ อันจำเป็นต่อการประกอบธุรกิจได้ในลักษณะย่อยอดได้เอง

๑๕ มกราคม พ.ศ.๒๕๔๘.....โครงการแสวงหาองค์ความรู้ ครั้งที่ ๑ “แนวคิด และวิธีการแก้ไขผลกระทบของมาตรา ๗ ทวิ วรรค ๓ แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ พ.ศ.๒๕๐๘ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสัญชาติ (ฉบับที่ ๒ และ ๓) พ.ศ.๒๕๓๕ ต่อเด็กไร้สัญชาติที่เกิดในประเทศไทย” เพื่อการนี้ คณะนิติศาสตร์ พายัพและเครือข่าย มีเป้าหมาย ๓ ประการ กล่าวคือ (๑ )สร้างความเข้าใจร่วมกันในสถานการณ์ของปัญหา (Common Understand Situation) เกี่ยวกับเด็กหรือบุคคลที่ได้รับผลกระทบจากมาตรา ๗ ทวิ วรรค ๓ ดังกล่าว (๒) สร้างเวทีแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับความเป็นไปได้ในการแก้ไขกฎหมาย (Public Forum) ทั้งในระดับภูมิภาค (จังหวัดเชียงใหม่) ซึ่งจัดขึ้นโดยเจ้าของปัญหา และส่วนกลาง (กรุงเทพฯ) โดยบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการแก้ไขกฎหมาย (๓) ผลักดันข้อเสนอแนะของเวทีเข้าสู่กลไกของกฎหมายรัฐธรรมนูญ โดยรายงานที่ได้รับจากเวทีจะนำเสนอไปยังฝ่ายนิติบัญญัติและฝ่ายบริหาร

กรณีศึกษา

	• กรณีนางสาวศรีนวล เสาร์คำนวล : คนไร้สัญชาติ ซึ่งอ้างว่าเกิดในประเทศไทย แต่ถูกบันทึกในทะเบียนราษฎรไทยว่า เกิดนอกประเทศไทย (ข้อสอบในวิชากฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล หลักสูตรนิติศาสตร์บัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ปีการศึกษา ๒๕๕๑ ภาคที่ ๒)
	• กรณีศึกษาโชบี : โรฮินญาไร้รัฐที่เกิดในประเทศไทย (ข้อสอบในวิชากฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ วิทยาเขตท่าพระจันทร์ ปีการศึกษา ๒๕๕๒ ภาคที่ ๒ )
	• นางสาวดวงตะวัน : คนสัญชาติไทยซึ่งเกิดในประเทศไทยจากบิดาต่างด้าวและมารดาสัญชาติไทยเมื่อ พ.ศ.๒๕๑๔
	• ครอบครัวแซ่ตั้ง แห่งอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก : คนไร้รัฐที่มีเชื้อสายจีน แต่เกิดในประเทศพม่า (ข้อสอบนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ วิทยาเขตท่าพระจันทร์ ปีการศึกษา ๒๕๕๐ ภาคที่ ๑)
	• นางสาวเจน : คนสองสัญชาติในสังคมไทย (ข้อสอบนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ วิทยาเขตท่าพระจันทร์ ปีการศึกษา ๒๕๕๐ ภาคที่ ๑)
	• บริษัท Sandy จำกัด : นิติบุคคลตามกฎหมายของรัฐต่างประเทศที่มีองค์ประกอบไทย (ข้อสอบนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ วิทยาเขตท่าพระจันทร์ ปีการศึกษา ๒๕๕๐ ภาคที่ ๑)
	• กรณีบริษัท ซีพีลาว จำกัด : บริษัทตามกฎหมายของรัฐต่างประเทศที่มีองค์ประกอบไทยเข้มข้น (ข้อสอบนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพฯ ปีการศึกษา ๒๕๕๐ ภาคที่ ๑)
	• กรณีบริษัท ซีเม้นท์ลาว : บริษัทตามกฎหมายของรัฐต่างประเทศที่มีองค์ประกอบต่างด้าวเข้มข้น (ข้อสอบนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพฯ ปีการศึกษา ๒๕๕๐ ภาคที่ ๑)
	• กรณีนางสาวฟองจันทร์ สุขเสน่ห์ : คนสัญชาติไทยโดยหลักดินแดนโดยการเกิดโดยผลของมาตรา ๒๓ แห่ง พ.ร.บ.สัญชาติ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ.๒๕๕๑ (ข้อสอบนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพฯ ปีการศึกษา ๒๕๕๐ ภาคที่ ๑)
	• นายกิตติพงศ์ ศิลปวงศ์เจริญ และครอบครัว : กรณีศึกษาปัญหาและผลกระทบของความไร้รัฐของบุคคลเพราะความรู้เท่าไม่ถึงการณ์อันนำไปสู่การได้มาซึ่งเอกสารพิสูจน์ตนที่มิชอบด้วยกฎหมาย

ห้องเรียนกฏหมาย What news ?

Custom Search